Impact van de yoga technieken

 

Leven minder hoekig maken. Een leven laten bloeien waarin je je helemaal kan laten gaan als een helemaal verantwoord ‘jezelf’…
Het kan enkel wanneer je onbevangen, ongedwongen, rustig ontspannen, vol energie en open wakker, feiten recht in de ogen kan kijken. Op eigen benen staat en door eigen ogen kijkt en niet als een blatend schaap achter een blèrende leider aanholt.

 

Tot dit alles behoort een verantwoord omgaan met, en onderhouden van het fysieke lichaam… en daartoe behoort ook het brein, het bewustzijn. Zeg maar ‘het besef te bestaan’.
Dat kan onder meer met de fysieke yoga, paradoxale waak yoga (nidra yoga en dhyana yoga) en met levende filosofie (jnana yoga).

asanas
asanas

Fysieke yoga

 

Het aanwenden van de verantwoorde technieken van de fysieke yoga op een verantwoorde manier (vinyasa) heeft positieve gevolgen op anatomisch en fysiologisch vlak.

 

Anatomisch is het doel:

het behoud of de verbetering van lichaamshouding, soepelheid, stamina, stevigheid en veerkracht.

Via fysieke yogahoudingen (asana) wordt getracht de verschillende spierkettingen waaruit we zijn opgebouwd harmonisch te laten functioneren en harmonisch met elkaar te laten samenwerken met meer soepelheid en stevigheid tot gevolg.

 

Een meer gedetailleerd lichaamsmodel is een ander gevolg.

Al werkend met de yogahoudingen kan de ‘afbeelding’ die het brein van het lichaam maakt, verfijnen.
Het brein heeft dit lichaamsmodel nodig om het lichaam te unnen besturen, te kunnen laten bewegen.
Hoe verfijnder en gedetailleerder dit model, hoe soepeler, vloeiender en vlotter en minder ‘hoekig’ je gaat bewegen in het dagelijkse leven. Ook mentaal ben je meer zelfzeker, minder hoekig. Kortom, je kan makkelijker mentaal en fysiek op eigen benen staan.


Niet enkel de fysieke yoga levert dergelijk resultaat. Ook tai chi, gevechtskunsten zoals onder meer kung fu en aikido, dans, van klassiek ballet tot de Japanse butoh… bouwen aan de verfijning van het lichaamsmodel.



De fysiologische bedoeling

is ingrijpen op de fysiologische processen waaruit we zijn opgebouwd zodat het metabolisme - een ander woord voor verbranding, zeg maar ‘leven’ - zich zo juist als mogelijk kan afstellen.

 

Dit impact is het resultaat van het rationeel, logisch aanwenden (vinyasa) van een bundel yogatechnieken: lichaamshoudingen (asana), ademhalingstechnieken (pranayama), werken met inwendige spieren (bandha).

 

Via een asana wordt het lichaam in een bepaalde houding geplaatst. Meteen ook de ingewanden. De diepe trage ademhaling, samen met bandha, drukken dan eens de interne organen samen, geven hen dan weer wat meer ruimte. Je kan stellen dat ze ‘gemasseerd’ worden.

 

Alles bij mekaar levert dit een relaxtoestand met betere bloedtoevoer naar de ingewanden, trage hartslag, vaak dalende bloeddruk, en een makkelijk vol te houden trage, diepe ademhaling. Dat alles ondanks stevig aan de slag zijn.

 

Al deze technieken vergen een minimum aan helder open wakker zijn (bhavana). Het helder open wakker zijn wordt dan op haar beurt gesteund en gestimuleerd door de uitvoering van de technieken. Men belandt in een heel diepe ontspannen aanwezig zijn (paradoxale waaktoestand) wat op zijn beurt diep ingrijpt op fysiologische processen en hun besturingssysteem (autonoom zenuwstelsel, somatisch zenuwstelsel…).

relaxerende mensen carine in zazen
relaxerende mensen

Paradoxale waak yoga’s:

 

Andere yogatechnieken kunnen de diepe ontspannen wakkere toestand stabieler en dieper maken, en over een lange periode (30 tot 45 minuten) uitsmeren:

 

Nidra yoga:

De yoga van de bewuste ‘slaap’.
Ontspannen scherp wakker, ongedwongen en onbewegelijk liggen in ruglig, en wegzakken richting slaap, maar toch helder wakker blijven.

 

Dhyana yoga:

Ongedwongen, ontspannen scherp wakker, zonder veel bewegen, met de wervelzuil in de juiste houding… zitten.

 

 

De gevolgen van deze paradoxale waaktoestand, die kan ontstaan
- tijdens het uitvoeren van fysieke yogaoefeningen
- tijdens nidra yoga
- tijdens dhyana yoga:

 

 

- de bloeddruk daalt
- er ontstaat een betere bloedtoevoer naar de interne organen
- het hart gaat trager kloppen
- het ademhalingsritme wordt trager
- de ademhaling wordt oppervlakkiger
- er wordt veel minder zuurstof verbruikt

- in tegenstelling tot wat verwacht wordt, gaat het CO²gehalte in het bloed niet stijgen.

Normaal verwacht men dat het CO²gehalte in het bloed lichtjes stijgt. Dit gebeurt wel degelijk in een eerste fase. Dit lichtjes hoger percentage CO² heeft een ontspannen gevoel tot gevolg (dit blijkt heel duidelijk uit de pranayama-oefeningen in hatha-yoga). Maar dan wordt blijkbaar het basismetabolisme zeer snel op een lager pitje gedraaid en wordt er dus geen CO² in grote hoeveelheden meer geproduceerd

 

- er is wel een iets mindere bloedtoevoer naar lever en nieren, maar meer naar het brein. Daar wordt een iets hoger metabolisme (verbranding) waargenomen
- het immuunsysteem versterkt zich
- het sympathisch zenuwstelsel komt tot rust

- het autonome zenuwstelsel:

de huid heeft een weerstand tegenover elektrische stroom. Hoe groter die weerstand is, hoe dieper de relaxatietoestand. Tijdens een paradoxale waaktoestand wordt een zeer diepe huidweerstand gemeten. Gevolg: een sneller recupereren van stress-situatie.

 

- endocrien systeem:
er blijkt tijdens de paradoxale waak minder lactaat, cortisol en epineferine aanwezig te zijn. Hoe minder deze producten in het lichaam aanwezig zijn, hoe minder angst, hoe minder spanningen.
Melatonine wordt verhoogd aangemaakt (melatonine is een gezondhouder; het wordt geassocieerd met een hele resem biologische funties die belangrijk zijn in het behouden van gezondheid en de afweer van ziektes). Er wordt ook een hormoon (DHEA-S) in grotere hoeveelheid aangemaakt dat een gunstig effect heeft op ziektes van hart en bloedvaten.

- het somatisch zenuwstelsel
gaat sneller en efficiënter werken. In de ‘deep state’ lijkt de rechter hersenhelft toch een iets groter accent te krijgen, zodat de motoriek en het ruimtegewaarzijn verbeteren.

abstracte tekeningen, vier seizoenen
tekening van landschap

Levende filosofie yoga:

 

Een ‘open wakker aanwezig zijn’ tijdens het uitvoeren van al de voorgaande technieken is meteen ook een diepe verkenning van al wat met aandacht te maken heeft in al haar verschillende verschijningsvormen, van diepe concentratie tot en met de paradoxale waaktoestand… het levert een lijfelijk, tastbaar inzicht in bewust zijn, in besef te bestaan, in eigen aanwezigheid op deze bol.

 

Dit alles vraagt naar een coherente omschrijving van het gehele gebeuren. Een coherent, logisch, rationeel panoramisch beeld dat niet bestaat uit puzzelstukjes gesneden uit veronderstellen en interpreteren.

 

Levende en levendige filosofie is daarop het antwoord.
Pas wanneer er een globaal coherent inzicht is in het geheel van het bestaan, inzicht niet geboren uit veronderstellingen, kan het brein diep ontspannen.
Dergelijk coherent beeld komt tot stand in een levend filosofisch verkennen (jnana yoga) van wat gaande is. Vragen stellen en er niet op antwoorden - zoals in de traditionele jnana gebeurt - met de uitleggingen van traditionele teksten en boeken. Wel nagaan uit welke grond een vraag is opgeschoten. Uit leugen, veronderstelling of feit. En dan verder gaan van feit naar feit.

 

Levende filosofie is naakt gaan, niet gekleed door burka’s die ideologie, godsdienst, esoterie, spiritualiteit zijn. Niet gekleed door potsierlijke lijkwaden die ‘geloof’ heten. En ‘alleen’ gaan. Niet wonend in een georganiseerde stal vol blatende volgelingen van een of meerdere blèrende leiders.

marc mijmert aan een rivier

Tot slot…

 

Levende filosofie steunend op naakt verkennen van eigen aanwezigheid is ook heel praktisch… Zij zal toelaten de per etmaal door het brein beperkte hoeveelheid aangemaakte aandacht te beheren. En dat zal meer dan nodig zijn gezien de wijze waarop media, nieuws’shows’, entertainment, marketing… ongemerkt beslag leggen op deze beperkt gegenereerde aandacht. Hun activiteit werkt infantiliserend, depersonaliserend, creëert een epidemie aan aandachtstoornissen, burn-outs, toenemende angst. Zij kleden aanwezig zijn met een nieuwe burka, een nieuwe vorm van pseudo wakker zijn: een mix van droom, dementie en bedwelming.
(Lees meer hierover in ‘De egotunnel’ van Thomas Metzinger: pag. 272 en volgende - referenties op de pagina 'Lectuur').

 

Een voldoende reden om te ontwaken tot een helder wakker zijn.

vallei in de mist